Yoga Zen doen

Werken met energie: mudra, prana en drishti

In klassieke Indiase yoga wordt veel waarde gehecht aan mudras, nauwgezette hand- en vingergebaren met een symbolische betekenis. De talloze mudras worden al millennia lang overal ter wereld beoefend. Maar wat is precies het effect van deze mudras?
Door Belle Jansen

Het woord ‘mudra’ betekent sealing in the energy in het Sanskrit. Het beïnvloeden van de prana, de levensenergie die door ons lichaam stroomt. Prana kan daar bewegen waar ruimte is, in de onderdelen van ons lichaam die open zijn. In ons lichaam zitten ontelbare nadis (energielijnen) die eindigen in de vingertoppen. Als non-verbale, visuele taal staan mudras symbool voor specifieke meditatieve oefeningen, onderdeel van het doel samadhi (verlichting) te bereiken. Mudras worden vaak gebruikt tijdens pranayama (het onder controle brengen van de ademhaling) en dhyana (meditatie).

De vijf elementen

Iedere vinger staat volgens ayurveda symbool voor één van de vijf elementen:

  • De duim staat voor akash, ether
  • De wijsvinger voor vayu, lucht
  • De middelvinger voor agni, vuur
  • De ringvinger voor jala, water
  • De pink voor prithvi, aarde

Ayurveda leert ons dat onze vingers de vrije stroom van prana sturen in ons lichaam. In het algemeen geldt: waar je aandacht naartoe gaat, is waar je prana naartoe stuurt. Als je ergens pijn hebt, plaats dan daar je hand en breng je bewustzijn daar naartoe om de energie daar te stimuleren.

Universeel en individueel bewustzijn

Door het bewust samenbrengen van specifieke vingers wordt de prana terug ons lichaam ingestuurd om ons meer in balans te brengen. Ook versterkt het kwaliteiten zoals helderheid, tevredenheid, zelfvertrouwen, vastberadenheid en geluk. Het meest gebruikt tijdens meditatie is chin mudra, het samenbrengen van de duim en wijsvinger. Hierbij worden concentratie, wijsheid en bewustzijn gestimuleerd. Wanneer je de topjes van je duim en middelvinger samenbrengt in shuni mudra worden compassie en geduld geactiveerd.

Een vuist met je duim onder de andere vingers, mushthi mudra, zorgt ervoor dat het aarde-element gestimuleerd wordt waardoor negatieve emoties verwerkt kunnen worden. De palm van je hand naar boven gekeerd activeert het luchtelement, energie komt omhoog. De palm naar beneden versterkt juist het aarde element. Het tegen elkaar houden van beide palmen in namasté (bid positie) symboliseert het samenbrengen van universeel bewustzijn (rechter palm) en het individuele bewustzijn (linker palm) en brengt daarmee de aandacht naar binnen.

Drishti: de richting van je ogen

Ook je drishti, waar je je ogen op richt, tijdens een asana (yogahouding) is belangrijk. Als je je ogen laat dwalen (naar buiten, de spiegel, de mooie legging van je buurvrouw of je afgebladderde nagellak) word je afgeleid, waardoor je steeds minder bezig bent met yoga. In ashtanga yoga kijk je daarom in iedere pose naar een specifiek punt, één van de negen drishti’s: je grote teen, je middelvinger, je duim, het puntje van je neus, je navel, je derde oog (tussen de wenkbrauwen), over je linker- of rechterschouder of naar de lucht.

Het doel hiervan is je aandacht naar binnen richten, het buitensluiten van andere zintuigen (pratyahara), je concentreren op één ding (dharana). De specifieke drishti in iedere pose maakt de beweging daarnaast makkelijker. Datgene waar je naar kijkt, geeft je energie. Als je naar je tenen kijkt, zorg je ervoor dat de energie niet uit je lichaam verdwijnt maar stopt bij de tenen en terug naar binnen komt. Door tijdens een evenwichtsoefening zoals de boom, je blik te richten op één vast punt dat niet beweegt, krijg je zelf de eigenschappen van dat punt: stabiel en gebalanceerd.

Gebruik jij wel eens een mudra?

You Might Also Like

Leave a Comment

Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.